Antygona | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Antygona

Konflikt między tym, co boskie a tym co, ludzkie

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Ewa Petniak

Antytezę (różnicę) stanowi podwójne prawo: reguły ustanowione przez człowieka, który żąda, by były akceptowane przez lud (Kreon) i normy obyczajowe wpisane w świętą tradycję, przestrzegane od zawsze, bo wiążące się z wierzeniami (prawa boskie).

Kreon to prawodawca i egzekutor praw – król. Po wygaśnięciu męskiej linii Labdakidów (śmierć Edypa, a później Polinejkesa i Eteoklesa) oraz jako bratu Jokasty (wdowy po Edypie) jemu należy się tron:

„ (...)władzę i tron ten objąłem,
Który mi z prawa po zmarłych przypada.”


Zakaz, który wydaje nie jest okrutnym kaprysem despoty, ale ma uzasadnienie moralne: przecież Polinejkes to żądny krwi i władzy zdrajca – zbrojnie napadł na rodzinne miasto, natomiast Eteokles to obrońca ojczyzny, stanął w szranki z bratem i ofiarnie bronił Teb. Kreon nie chce, by obydwu spotkał jednakowy, pośmiertny los. Temu, który sprzeniewierzył się regułom, odmawia godnego pochówku. Jest to potępienie haniebnego postępowania, ale jednocześnie przeciwstawienie się normom religijnym.

Odmówienie pogrzebu zmarłemu było (w tamtych czasach) przestępstwem religijnym. Według prastarego obyczaju sakralnego karze podlegała osoba, która ujrzawszy niepogrzebanego trupa, nie przykryła go choćby cienką warstwą piasku.


Rozkaz Kreona godził więc w prawa boskie, ignorował je, musiał mieć wobec tego negatywne konsekwencje. Władca był nieprzejednany również wtedy, gdy zaczęto podejrzewać ingerencję sił wyższych: bogowie, nie przyjmowali ofiar, wokół zmarłego wzbijały się nagle tumany kurzu:

„ (...)aż nagle z ziemi
Wicher poderwał i wśród strasznej trąby
Wył po równinie, drąc liście i korę
Z drzew, i zapełnił kurzawą powietrze;
Przymknąwszy oczy, drżeliśmy ze strachu.”
– relacjonuje Strażnik.

Ostatecznie król zmienia rozporządzenie, ale jest już za późno.

Antygona, w obronie praw boskich, decyduje się godnie pochować brata. Pragnie, by jego dusza zaznała pośmiertnego odpoczynku w krainie Hadesu i nie błąkała się po świecie. Na argumenty Kreona, dotyczące konieczności wydania rozkazu, odpowiada:
„Któż wie, czy takie wśród zmarłych są prawa?”
Bardziej lęka się konsekwencji wynikających z niespełnienia powinności wobec bogów niż złamania zasady ustanowionej przez człowieka. Mówi:


„A nie mniemałam, by ukaz twój ostry
Tyle miał wagi i siły w człowieku,
Aby mógł łamać święte prawa boże
Które są wieczne i trwają od wieku,
Że ich początku nikt zbadać nie może.
Ja więc nie chciałam ulęknąć się człeka
I za złamanie praw tych kiedyś bogom
Zdawać tam sprawę. Bom śmierci ja pewna
Nawet bez twego ukazu;”


Wie, że łamiąc rozkaz, naraża się na śmierć, ale godzi się ze swoim tragicznym losem. Honoruje prawa boskie i postrzega je jako nadrzędne. Uznaje wyższość bogów, nie człowieka.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Antygona” - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsca akcji w „Antygonie”
„Antygona” jako tragedia antyczna
Antygona - charakterystyka szczegółowa
Streszczenie „Antygony” w pigułce
Motywy literackie w „Antygonie” Sofoklesa
Pochodzenie i rozwój dramatu antycznego
Cechy tragedii antycznej
Kompozycja i konstrukcja dramatu antycznego
Teatr grecki
Kreon – charakterystyka szczegółowa
Konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa
Konflikt między tym, co boskie a tym co, ludzkie
Konflikt miedzy jednostką a społeczeństwem w „Antygonie”
Prawda rozumu a prawdy uczucia w „Antygonie”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Antygony”
Biografia Sofoklesa
Mit rodu Labdakidów - streszczenie
„Antygony” różne – reminiscencje: przekłady, kontynuacje i nawiązania...
Plan wydarzeń „Antygony”
Sofokles - twórczość
Interpretacje sceniczne „Antygony” (przykłady)
Sofokles - kalendarium życia
Najważniejsze cytaty z „Antygony”
O Sofoklesie powiedzieli...
Bibliografia





Tagi: